زندگی نامه ماموستا هه ژار چهره ماندگار کرد

 نویسنده، محقق، مترجم و شاعر نامدار، استاد عبدالرحمن شرفكندی مشهور و متخلص به «هه ژار» به سال 1300 ه.ش در شهر مهاباد و در خانواده‌ای متدین و شهیر دیده به جهان گشود. در دو سالگی از نعمت وجود مادر محروم شد و از همان كودكی تلخی زندگی را تجربه كرد.

وی در سن پنج‌سالگی الفبا و قرآن را نزد پدر خویش فرا گرفت، سپس وارد مكتب خانه شد و از حضور تنی چند از مدرسان علوم اسلامی آن زمان كسب فیض نمود. فوت پدر بار مسئولیت خانواده را بر دوش وی نهاد.

 عبدالرحمن به سبب علاقه وافری كه به ادبیات داشت از همان اوان جوانی به مطالعه ادبیات و دیوان شاعران بزرگ روی آورد این علاقه به حدی بود كه از همان آغاز بسیاری از اشعار شاعران نامدار را از برداشت. نوجوانی بیش نبود كه توانایی ادبی وی نمایان گشت و به سرودن شعر روی آورد، اشعار او كم‌كم ورد زبان‌ها و نقل مجالس گشت. در این زمان بود كه استاد تخلص «هه‌ژار» را برگزید. در همان جوانی مبارزه و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی خود را شروع كرد، «هه ژار» یكی از فعالان اصلی «جمعیت ژ-ك»، «كومه له‌ی ژیانه وه‌ی كورد» بود؛ به گفته وی بعد از حزب «ژ-ك» به صورت رسمی به عضویت هیچ حزب دیگری در نیامد. در جمهوری مهاباد نقش فعال و موثری داشت و از سوی قاضی محمد عنوان شاعر ملی كرد را دریافت كرد. بعد از فروپاشی جمهوری مهاباد مانند بسیاری از همرزمان خود به ناچار راه غربت را پیش گرفت و آواره كشور عراق شد و سال‌ها در ركاب قهرمان سربلند كرد مرحوم ملامصطفی بارزانی در دفاع از هویت كرد تلاش نمود در شرایط سخت و طاقت‌فرسای آوارگی و غربت نیز دست از مطالعه و تحقیق برنداشت، حتی هنگامی كه در لبنان و در بیمارستان تحت مداوا بود به مطالعه زبان و ادبیات عرب پرداخت و در این زمینه تبحری خاص یافت و در همین دوران بود كه بسیاری از شاهكارهای ادبی جهان را مطالعه نمود و بر اندوخته‌های خود افزود.

 پس از سال‌ها آوارگی سرانجام در سال 1354 به ایران بازگشت و در شهر كرج سكنی گزید.

 بعد از اقامت در كرج، پیشنهاد ترجمه كتاب شفای ابوعلی سینا، از طرف دانشگاه تهران را پذیرفت-كتابی كه تا آن زمان با وجود اهمیت فراوانی كه داشت، برای علاقه‌مندان غیرقابل استفاده بود- وی در نهایت موفقیت شفای ثقیل و مشكل عربی را به فارسی ساده و روان ترجمه نمود و بدینوسیله به محافل ادبی و فرهنگی ایران راه یافت و پس از مدتی به عضویت فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد. با گسترش حوزه فعالیت‌های خویش و تحقیق پیرامون زبان و ادبیات كردی برخدمات خود افزود.

 وی در این سال‌ها از لحاظ ادبی و فرهنگی بیشترین استفاده را از زندگی خویش برد و با تلاش سخت و خستگی‌ناپذیر شبانه روز را به تحقیق و تالیف و ترجمه مشغول بود در سایه این پشتكار آثار كم نظیری را در زمینه‌های مختلف از خود به یادگار گذاشت. در كنار فرهنگ ارزشمند كردی-فارسی از دیگر خدمات بزرگ و بی‌نظیر استاد، می‌توان به ترجمه زیبای قرآن كریم به زبان كردی اشاره كرد، كه در نهایت استحكام و سادگی، شیوا و گویا است و كتابخانه كردی را بركتی دو چندان بخشیده است.

 سرانجام كار مداوم، بی‌خوابی و ریاضت‌های فكری و جسمی، شمع زندگی این بزرگ‌مرد را به سوی خاموشی برد، تا این‌كه سرانجام در روز پنج‌شنبه دوم اسفند 1369 روح پاكش به آرامش ابدی پیوست و بدرود حیات گفت.

 آثار و تالیفات استاد

 1-ترجمه كتاب شفای ابوعلی سینا، در هفت جلد، انتشارات سروش.

 2-ترجمه قرآن كریم، چاپ تهران.

 3-ترجمه رباعیات خیام، انتشارات سروش.

 4-ترجمه شرفنامه بدلیسی، چاپ نجف.

 5-ترجمه آری این چنین بود برادر، اثر دكتر شریعتی، چاپ تهران.

 6-ترجمه عرفان برابری آزادی، اثر دكتر شریعتی، انتشارات سروش.

 7-ترجمه پدر مادر ما متهمیم، اثر دكتر شریعتی، انتشارات سروش.

 8-ترجمه یك جلوش بی‌نهایت صفر، اثر دكتر علی شریعتی، چاپ تهران.

 9-ترجمه آثارالبلاد و اخبارالبلاد به فارسی، انتشارات اندیشه.

 10-ترجمه پنج انگشت یك مشت است. اثر بریژید و نگوربوكسی، انتشارات تازه نگاه.

 11-دیوان اشعار، چاپ تبریز.

 12-زندگینامه، چاپ پاریس.

 13-تاریخ اردلان، چاپ تهران.

 14-فرهنگ جامع كردی به كردی و فارسی، انتشارات سروش.

 15-برای كردستان، چاپ عراق.

 16-ترجمه مه‌م و زین‌خانی به سروانی، چاپ عراق.

 17-مجموعه‌ای شامل طنزهای اجتماعی، چاپ سوریه.

 18-شرح دیوان ملای جزیری، انتشارات سروش.

 19-طایفه فراموش شده گابان، چاپ عراق.

 20-تاریخ سلیمانیه ترجمه از عربی به فارسی، (چاپ نشده).

 21-روابط فرهنگی ایران و مصر، ترجمه از عربی به فارسی، (چاپ نشده).

22-ترجمه فرهنگ عمید به كردی، چاپ نشده.